پیشینه تاريخي(درحوزه های مذهبی,ادبی,هنری و...):

شهرستان قیروکارزین باقدمتی چندین هزارساله می باشد و مورخین و سیاحانی همچون ابن حوقل بغدادی ,اصطخری,ابن بلخی,مستوفی و... بدین شهرستان اشاراتی داشته اند ودرفارسنامه ناصری این شهرستان مهد و خاستگاه دانشمندان وفرهیختگانی همچون شیخ ابو طاهر مجدالدین محمد بن یعقوب کارزینی معروف به فیروزآبادی صاحب قاموس شریف و... قلمداد گردیده است. دین مردم منطقه اسلام و مذهب آنان اثنی عشری می باشد. ازسفرنامه ابن حوقل چنین برمی آید که درسده چهارم ,زبان فارسی,پهلوی و عربی درفارس رایج بوده است.زبان اصلی مردم فارسی ,اما در بخشهای عشایرنشین منطقه به زبان ترکی نیز تکلم می کنند. نژاد مردم منطقه برطبق گفته های ابن حوقل,ازطوایف کرد است. ولی ابن درید آنان را از نژاد عرب می داند. آنچه مسلم است ساکنان اصلی فارس آریایی هستند و طوایف مختلفی ازاعراب و کردها نیز وارد فارس شده اند.


معرفي شهرستان قیروکارزین





تاريخچه شهرستان موقعيت جغرافيايي مشاهير و بزرگان جاذبه هاي گردشگري ساكنين شهرستان گالري تصاوير صنعت و كشاورزي نيازمندي هاي شهرستان
مشخصات جمعيت ميزان سواد مردم 1-نام شهرستان: قیروکارزین 2-نام استان: فارس 3-مرکز شهرستان: شهرقیر
4-موقعیت جغرافیایی دراستان:جنوب غربی استان و درفاصله 184 کیلومتری شیراز.
5-همسایگان: ازشمال به شهرستان فیروزآباد-ازجنوب به شهرستان های خنج و لارستان-ازشرق به شهرستان جهرم وازغرب به شهرستان فراشبند.
6 -تعدادبخش:2 بخش.بخش مرکزی با مرکزیت شهر قیر و بخش افزر با مرکزیت شهر افزر
7-تعدادنقاط شهری: 3شهر.شهر قیر-شهر کارزین-شهر افزر
8-تعداد روستا و آبادی:141 روستا وآبادی
9-مساحت شهرستان: 98/3402 کیلومتر مربع
10-وضعیت آب و هوایی: براساس طبقه بندی کوپن در منطقه نیمه خشک کره زمین,بازمستان توام بابارندگی وتابستان گرم و خشک قرار گرفته است.
11-میانگین دمای سالانه: حداکثر دما درتابستان 46 درجه سانتی گراد و حداقل دما در زمستان 25/1 درجه سانتی گراد.
12-میانگین باران سالانه: 270 میلیمتر .



علما,ادبا,دانشمندان ,هنرمندان ودیگر بزرگان دردوره های تاریخی:


1-شیخ ابوطاهر مجدالدین محمد بن یعقوب مشهور به فیروزآبادی متولد 729 هجری قمری در کارزین,صاحب یکی از معروفترین و معتبرترین لغت نامه های عربی بنام قاموس یا قاموس المحیط می باشد. بعلت اهمیت بسیار و اعتبار فراوانش از روزگار مولف تا قرن اخیر شرح بسیاری برآن نوشته اندوبه زبانهای فارسی و ترکی ترجمه شده است. از ترجمه های فارسی آن یکی ترجمان اللغه تالیف محمد بن یحیی ابن شفیع قزوینی است.
2-محمدبن حسین مقری حرم کارزینی,که فیروزآبادی در ذیل لغت گرز درباره اوچنین می گوید: کارزین شهری است درفارس ودراین شهر جماعتی از علما و محدثین برخاسته اند و ازآنهاست محمد بن حسین مقری حرم کارزینی .
3-شیخ علی بن محمد بن عبدا... طبیب افزری و عمیدالدین اسعد افزری که درتاریخ فارسنامه ناصری درمورد این دو چنین آمده است:"در زمان قدیم علما و بزرگان از افزر برخاسته اند.شیخ علی بن محمد بن عبدا...طبیب افزری که تاکنون شرح تصریف افزری درمیانه اهل علوم مشهور بوده است و مانند عمیدالدین اسعد افزری عالمی فاضل و ادیبی کامل درفنون علمیه و اشعار عربی و فارسی استاد بود ومدتی وزارت اتابک سعدبن زنگی اشتغال داشت و بعداز وفات اتابک سعد دراول سلطنت اتابک ابوبکر بن اتابک سعد چندی به وزارت اواقدام نمود و حضرت اتابکی برای وحشتی که از او در خاطر داشت او را و تاج الدین محمد پسر او را در قلعه اشکنوان ابرج{حوالی مرودشت}محبوس نموده,سرانجام درسال 624 هجری قمری درقلعه اشکنوان به رحمت ایزدی پیوست."
4-حاجی ملامحمد قیری:به نقل از فارسنامه ناصری,"ازعلمای این بلوک استجناب شریعت انتساب علامی حاجی ملامحمد قیری خلف الصدق زاهد عابد ملااسماعیل قیری سالها این پدر و پسر درشیراز به نشرعلوم و فتاوی اشتغال داشتند."
5-آقاجانی قیری:فارسنامه ناصری درباره وی می گوید:در رتبه شاعری نادره زمان بود و شعربسیاری گفته و دیوانش ازمیان رفته است.

6-درویش قیری:ازشاعران معروف منطقه قیروکارزین بوده وشعرهایی ازاوبه ثبت رسیده است.و در جواب فتحعلی شاه که از او می پرسد اهل کجایی؟ می گوید:


شاها زسیاه بختی من پیداست که ازدیار قیرم
از شعرا و ادبای معاصر شهرستان نیز می توان به سید احمدکاظمیان ,عبدالمطلب خاکسار,عیسی رضوی و شادروان حسین فرجی اشاره نمود.











آثار و ابنیه تاریخی:

نقش رستم:در سه كيلومتري شهر قيردربين گردنه گلومشك وگردنه سم دلدل درجاده قير-فيروزآباد نقش برجسته يك سرباز پارتي باتيروكمان كشيده وتيردان وكلاه خود مربوط به دوران پارتي درصفحه اي به طول 240 cm وعرض 170cm برروي قطعه سنگي به شكل مكعب كه هرجانب آن حدود 4 متر است حكاكي شده است كه توسط اداره باستانشناسي به شماره 939 به ثبت رسيده است وقدمت آن به بيش ازدوهزارسال مي رسدودرمنطقه به نقش رستم معروف است ودرقديم به آن قدمگاه مي گفته اند.

قلعه پرگان:مرحوم علامه دهخدا درمورد اين قلعه چنين آورده است مردم منطقه به آن قلعه پرگون يا پريون يا پريان نيز مي گويند.اين قلعه دردوكيلومتري شهر قيراست وهم اكنون به صورت تپه اي ازدور درميانه دشت نمايان است.باوقوع زلزله 1351 ه.ش تعدادي ازبرجكهاي داخل قلعه كه هنوز پابرجا بود ويران شد.
قلعه قلات :درجنوب شرقي رودخانه كارزين وشمال روستاي قلات تپه اي بزرگ با سطحي وسيع وجود دارد كه برروي آن آثار مخروبه وسه چاه عميق كه احتمالا تا سطح زمين حفر شده وچند بركه آب وجود دارد .منقول است كه چاهها ازپايين به بيرون قلعه راه داشته وازطريق رودخانه كارزين آب به داخل قلعه مي آوردند .
قلعه گبري:در فاصله 550متري شهر قير،دردامنه كوه مشرف به شهر،قلعه اي كه به احتمال قوي قدمت آن به قبل ازاسلام ومربوط به دوران ساسانيان است.
پل عروس :اين پل كه برروي رودخانه قره آغاج درفاصله 17 كيلومتري شهر قير ساخته شده ،داراي 9 ستون سنگي بزرگ و8 دهانه بوده كه سنگهاي مكعبي شكل وساروج در ساختن آنها بكار رفته است . ارتفاع ستونها بين 8 تا 12 متر بوده است . منقول است كه اين پل به دستور عروس يكي ازپادشاهان احداث شده وبه پل عروس معروف شده است .
قلعه شاه بربر : اين قلعه درشمال روستاي دهبه وجنوب رودخانه قره آقاج ومتصل به آن درحدود 30 متري جاده جهرم وقير ودر14 كيلومتري شرق قير واقع شده كه ازسنگ وساروج ساخته شده است اين قلعه داراي درورودي وخروجي بوده وقدمت آن به بيش از1000 سال مي رسد .
قلعه شفيع:در غرب شهرقديم آثار بجامانده ازقلعه اي بوده كه شركت سهامي زراعي درراستاي اهداف تسطيح اراضي آنراتسطيح كرده است.
قلعه تومبزو :اين قلعه درپنج كيلومتري كارزين ودر16 كيلومتري شرق قير واقع شده است . براساس اسناد قديمي همچون سفرنامه هاي ابن حوقل ، مستوفي قزويني ، ابن بلخي واستخري كه ازقلعه كارزين ياد كرده اند به احتمال قوي منظور همان قلعه بوده است كه به صورت مخروبه درآمده ونخلهاي مسن درمحوطه آن ديده مي شود. ومسجد جامع شهركارزين با ستونهاي سنگي بزرگ كه هنوز پابرجاست درمحدوده يا جزء كارزين بوده است وشهر كارزين كه درسفرنامه ها ذكر شده درهمين مكان قرارداشته است .
قلعه حمزه خان: معروف به قلعه سياه مي باشد ودر دوكيلومتري روستاي هورز ازدهستان هنگام ودرفاصله 75 كيلومتر شهرقير واقع است. اين قلعه داراي سه طبقه همراه با اطاقك نگهباني وچاه وحمام بوده است كه قسمتهايي ازآن مخروب شده .قدمت اين قلعه به يك قرن ونيم مي رسد.
مسجد بلال:درشرق قيرقديم وفاصله 500متري غرب قلعه پرگان مخروبه اي است كه به مسجدبلال معروف است.نقل مي كنندكه فردي به نام بلال قبل اززلزله 1351 ه.ش هرروز درآن اذان مي گفته وداراي شبستان ومحراب بوده است وقدمت آن به دوران ظهوراسلام مي رسد.
تل نقاره اي :درشمال شرقي روستاي نجف آباد تپه اي وجود دارد كه نقل مي كنند دونفر نقاره زن كه درماه محترم برروي تپه مشغول نقاره زدن بوده اند به سنگ تبديل شده اند. ضمنا چاهي نيز برروي تپه حفر شده است.
ازديگر آثار تاريخي اين منطقه گردنه شاهزاده عبدالله وخرابه هاي كردشول مي باشد.

اطلاعات مربوط به صنایع و معادن

اطلاعات مربوط به وضعیت اقتصادی و کشاورزی

اطلاعات مربوط به وضعیت اقتصادی و کشاورزی:
شهرستان قیروکارزین با دارا بودن زمین ها و دشت حاصلخیز،رسوبی تکامل یافته،اقلیم گرمسیری و آب فراوان،محیط بسیار مناسبی برای فعالیت در بخش کشاورزی فراهم نموده است و بخش عمده ای از جمعیت شهری و روستایی برای امرار معاش خود دراین بخش فعالیت می کنند.این منطقه از نظر سازگاری آب و هوا وخاک جزو مناطق منحصربفرد کشاورزی و باغداری درجهان می باشد ویکی از نقاط غنی ازنظر آبهای سطح الارض بوده که امروزه بر اثر عدم تغذیه سفره های زیرزمینی با آب رودخانه های فصلی بشدت با کم آبی مواجه شده بطوری که درچند سال اخیر بیش از 950 هکتار ازباغات در اثر کم آبی 100/ خشک شده اند.با توجه به توانمندی های طبیعی این منطقه تخصیص اعتبار جهت تامین آب کشاورزی اراضی که براثر خشکسالی بایر مانده اند ، افزایش تولید ورونق کشاورزی ،اشتغالزایی و پیشگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها را بدنبال خواهد داشت.
توانمندی های کشاورزی:
محصولات عمده زراعی:گندم،جو،کلزا،ذرت،کن� �د،صیفی جات،برنج،حبوبات،سبزیجات برگی ونباتات علوفه ای.
محصولات باغی: مرکبات،نخیلات
میزان اراضی زیرکشت زراعی:26000 هکتار
میزان اراضی تحت اشغال باغات:9665 هکتار
میزان کل تولیدات زراعی در شهرستان: 114000 تن در سال
میزان کل تولیدات باغی در شهرستان: 378199 تن در سال
منابع آبی:
رودخانه:1 رشته رودخانه قره آغاج قنات:48 رشته چشمه:12 دهنه چاه:3888 حلقه عمیق و نیمه عمیق
نیازمندی های شهرستان
1-با توجه به وجود ذخایر عظیم نفت وگاز وعبور دوخط سراسری گاز ازاین منطقه،ایجاد وتاسیس صنایع تبدیلی و وابسته به نفت وگاز،بالاخص پالایشگاه علاوه بر ایجاد اشتغال و درآمد زایی وباعث رفع فقر ومحرومیت وبیکاری نیز خواهد شد.
2-باتوجه به کیفیت نامناسب آب آشامیدنی شهر قیر،تامین آب شرب این شهر ازسدسلمان فارسی از خواسته های بحق مردم این شهر می باشد.
3-با توجه به خشکسالی های اخیر که باعث بروز خساراتی به باغداران وزارعین بخصوص در غرب شهر قیر ودشت افزر گردیده است،پیگیری آبرسانی به مناطق کشاورزی غرب قیر، افزر، خوشاب، دشت مبارک آباد وباروس که درنقشه فعلی،تحت شبکه آبرسانی سدسلمان قرارندارد، امری ضروری بنظر می رسد.
4-احداث طرح های آبخیزداری به منظور مهار آبهای موجود،نقش بسزایی در کاهش خسارات ناشی از خشکسالی های اخیر خواهد داشت.قابل ذکراست دراین زمینه 7 طرح مطالعاتی موجود می باشد.)
5- تامین اعتبار جهت اتمام پروژه محور مرگبار فیروزآباد-قیرکه تاکنون تلفات جانی ومالی بسیاری درپی داشته است.
6- تخصیص تسهیلات بلاعوض به خانوارهای محروم وکم درآمد فاقد مسکن، حمام ویا سرویس بهداشتی.


پيشينه تاريخي
شهرستان قیروکارزین باقدمتی چندین هزارساله می باشد و مورخین و سیاحانی همچون ابن حوقل بغدادی ,اصطخری,ابن بلخی,مستوفی و... بدین شهرستان اشاراتی داشته اند ودرفارسنامه ناصری این شهرستان مهد و خاستگاه دانشمندان و فرهیختگانی همچون شیخ ابو طاهر مجدالدین محمد
بن یعقوب کارزینی معروف به فیروزآبادی صاحب قاموس شریف و... قلمداد گردیده است. دین مردم منطقه اسلام و مذهب آنان اثنی عشری می باشد. ازسفرنامه ابن حوقل چنین برمی آید که درسده چهارم ,زبان فارسی,پهلوی و عربی درفارس رایج بوده است.زبان اصلی مردم فارسی ,اما در بخشهای عشایرنشین منطقه به زبان ترکی نیز تکلم می کنند. نژاد مردم منطقه برطبق گفته های ابن حوقل,ازطوایف کرد است. ولی ابن درید آنان را از نژاد عرب می داند. آنچه مسلم است ساکنان اصلی فارس آریایی هستند و طوایف مختلفی ازاعراب و کردها نیز وارد فارس شده اند.